Informeel leren is gruwelijk inefficiënt

P1090760bAfgelopen week zaten we met een klein groepje NetOO-leden op de hei om van elkaar te leren en elkaar bij te praten over onderwerpen als e-learning, social learning en informeel leren en welke rol nieuwe internet-technologie daarin kan spelen. Dat waren beslist interessante discussies, waarover op dit weblog al het één en ander is gepubliceerd.

Gelukkig hadden we wel verbinding met de buitenwereld, via onder andere Twitter en Skype. Via Skype hadden we een interessant gesprek met Pløn Verhagen (zie bijgaande foto, met verder David Berg en Bianca Geerts), emeritus hoogleraar aan de Universiteit Twente. Er is één uitspraak die mij is bijgebleven van Pløn Verhagen:

“Informeel leren is gruwelijk inefficiënt. Soms moet je gewoon directe instructie toepassen.”

Natuurlijk is dit een waarheid als een koe. In veel gevallen moet je gewoon de bekende didactische technieken gebruiken om iemand iets te bij te brengen. Pløn Verhagen doelde volgens mij ook vooral op het reguliere onderwijs, waarin dit soms nog wel eens veronachtzaamd wordt.

Ik wil hier echter twee nuanceringen bij aanbrengen:

  1. Allereerst is is, zeker in meer bedrijfsmatige contexten, genoeg bekend over de inefficiëntie van reguliere cursussen en opleidingen die medewerkers (al of niet verplicht) moeten volgen. De transfer naar de werksituatie is vaak heel erg beperkt, veroorzaakt door allerlei factoren. Bijvoorbeeld Kessels en Wognum publiceerden hier al over, jaren geleden. Ook Gielen publiceerde in 1995 haar proefschrijft met als titel “Transfer of training in a corporate setting”, maar helaas kan ik hiervan geen online versie vinden. Reguliere opleidingen, met traditionele opzetten, zijn ook niet altijd efficiënt dus.
  2. In deze huidige kennissamenleving, waar ontwikkelingen zich steeds sneller opvolgen, is het bovendien volgens mij niet voldoende om jezelf te verlaten op de officiële opleidingen die je sporadisch volgt of op de maandelijkse teamvergadering. En juist daar zit de kracht van de sociale media, zoals bijvoorbeeld weblogs, Twitter, LinkedIn, Hyves, Facebook en RSS readers. Die kun je zelf grotendeels inrichten en vervolgens heb je ook zelf de keuze waar en wanneer (en hoe vaak) je hiermee bezig bent. Ik word juist vaak via die informele sociale media op interessante ontwikkelingen gewezen, die ik anders geheid zou hebben gemist. Dit betreft overigens een diversiteit aan zaken, zoals interessante literatuur, nieuwe technologieën, maar ook interessante personen of bijeenkomsten.  En ja, soms ook informatie die ik kan gebruiken in mijn ondernemersactiviteiten.

Mijn conclusie: iedere persoon en/of iedere organisatie zal moeten zoeken naar een ‘evenwicht’ in opleidingen en informatieverspreiding. Ik bedoel een evenwicht tussen de toepassing van de traditionele opleidingsmethoden en de inzet en gebruik van sociale media (voor informeel leren). Mijn persoonlijke evenwicht is op dit moment dat ik voor zeker 90% van mijn kennis vertrouw op de sociale media. In de loop van de afgelopen jaren is dit percentage wel toegenomen, in mijn eigen perceptie.

Hoe ziet jouw evenwicht er uit? En ben je daar tevreden over?

2 comments to Informeel leren is gruwelijk inefficiënt

  • Ha Fons, dank voor je reactie (de eerste van buiten NetOO).
    Helemaal mee eens dat “onderwijs” absoluut niet het zelfde is als “leren”.
    Hoeveel van wat jij op dit moment leert, is het gevolg van “traditioneel onderwijs”? Zoals ik al aangaf, is dat bij mij op dit moment zo’n 10 %.

  • Zou daar nog aan willen toevoegen dat de vooronderstelling dat ‘directe instructie’ wel efficiënt is ook nog wel voer voor discussie is natuurlijk. Die efficiëntie is er vast en zeker vanuit het oogpunt van degene die de instructie geeft, maar of die efficiëntie er ook is voor de leerder is volgens mij maar zeer de vraag. Onderwijzen ≠ leren.

    Ook kun je je afvragen of informeel leren (per se) moet samenhangen met het gebruik van social media. Er kan absoluut een belangrijke rol voor technologie zijn weggelegd bij informeel leren, maar ik denk dat het veel draait om de principes als samenwerken, ontdekken, conversaties, plezier, serendipity … daar heb je doorgaans vooral mensen voor nodig, mensen die je dan weer wel makkelijk kunt verbinden met behulp van social media.